Orgel - Jos Moeke

De Uddelse organsit Jos Moeke studeerde bij Hermen van Vliet, Jan Raas, Henk Ekkel, Jean Guillou en Sophie-Veronique Cauchefer-Choplin (!!). Die Jos Moeke kan heel mooi orgelspelen zeg! Hij is liefhebber van Franse en Duitse symfonische romantiek. Voor deze CD koos hij het Hollands-romantische orgel van St-Joriskerk te Amersfoort. Eigenlijk een orgel dat naar mijn mening een beetje wordt ondergewaardeerd als het gaat om CD-opnamen. Veelal gaat bij een repertoire als op deze CD de voorkeur uit naar bijvoorbeeld de Bovenkerk in Kampen of het Rudolf Knoll-0rgel in Hasselt om maar eens wat te noemen. Het Jorisorgel is een prachtig instrument. Mooie prestanten en fluiten en vooral heel mooie tongwerken (7). De klank van deze drieklaviersreus (Hoofdwerk – Bovenwerk (zonder tongwerk!) en Rugwerk wordt ondersteund door een naar verhouding wat kleine pedaalbezetting, maar deze heeft genoeg body om het geheel waardig te ondersteunen. Ik zou deze CD willen betitelen als een familie-CD. Het is muziek die moeders in de keuken kan meeneuriën. Maar ook kleine Piet, die bezig is met boekje 4 van Folk Dean vindt hier genoeg om de oortjes te spitsen. De muziek is wat men tegenwoordig noemt ‘toegankelijk’. Niet alleen geschikt voor boven de 18, maar ook voor de hen die het orgelmuzieklandschap aan het verkennen zijn. De eerste twee nummers zijn van Klaas Jan Mulder. Heerlijke muziek, ligt goed in het gehoor. Goede keus om je concert mee te beginnen. Hier geeft Jos Moeke ook meteen zijn visitekaartje af, want dit is een organist die kennelijk wars is van effectbejag, terwijl zijn spel fris en levendig blijft! De beroemde Sonate in E van Festing deed mij direct terugdenken aan de uitvoeringen van Feike Asma in ‘de Lutherse’ in Den Haag en in de Groote Kerk van Maassluis. Jeugdsentiment zullen we maar zeggen. En dan die heerlijke Fuga Gigue van oom J.S. Bach. Mooie manuaalwisselingen. Iedereen die dat bij bepaalde muziek moet doen weet hoe lastig dat kan zijn! Mooi pedaalspel ook! De Aria uit Cantate BWV 208 wordt oprecht ‘gearieerd’ (nieuw woord) gespeeld met de. schitterende Vox Humana. Het langste werk op deze CD (11.27) is de variatiereeks over Ik zag Cecilia komen van Christian Heinrich Rinck, je weet wel van Die Praktische Orgelschule. Nu heb ik de ongetwijfeld prachtige Cecilia nog nooit in werkelijkheid zien komen, maar het moet een prettige verschijning zijn geweest als je voor deze dame een variatiereeks schrijft als deze. Het is van een soort die je regelmatig op een orgelbespeling verwacht. Heerlijke en vrolijke muziek die je hoort bij de spannende entree van Ceciel! Hier wordt het orgel is allerlei mooie registraties geëtaleerd. Overigens: op en top Duitse romantiek! Dan het overbekende Allegretto Opus 17, nr 2 van Wolstenholme, Mooi die fluitenregistratie in het tussenstuk. Dit is zo’n compositie die gemakkelijker klinkt dat ie in werkelijkheid is. En da’s nou de kneep bij een uitvoering: het klinkt allemaal heel gemakkelijk, terwijl er achter deze soepele uitvoering studie schuilgaat. Na de overbekende en virtuoze Fantasie in toccatastijl over Psalm 150 van Rutger van Mazijk horen we de Sinfonia over ‘Geprezen zij de Heer’ van organist/pianist Jan Mulder (oom-zegger van KJM). Een heerlijk en voor velen speelbaar muziekstuk. Óf je gaat er van meefluiten óf je kruipt zelf snel achter de klavieren om het te spelen. Waarschuwing: het thema blijft in je hoofd hangen, tot en met het tandenpoetsen ’s-avonds toe! Het enige Moeke-werk op deze CD is een Fantasie-Toccata over Psalm 146, waarin we de heerlijk ronde Cornet aan het werk horen. Qua vorm tradioneel Hollands-romantisch opgebouwd: Inleiding, Cantus Firmus, Toccata (o wat mooi gespeeld met af en toe de quasi canon in het pedaal!) en Koraal. Uit het Carnaval der dieren van Camille Saint- Saëns komt heel gratieus de Zwaan voorbijzwemmen. Ik weet niet of Moeke hier de versie van Cor van Dijk gebruikt, maar ik weet (en hoor) dat de linkerhandpartij behoorlijk lastig is. Mooi gedaan! Daarna wordt het even ‘inhaken met z’n allen’ met de bekende hoempa-Sortie van Louis Lefébure-Wely. Je snapt niet dat deze muziek werd gespeeld als de priester en zijn witgetooide gevolg de kathedraal verliet. Het was overigens wel de tijd dat wereldse elementen ook bij de kerkelijk muziek ingang vonden, mede vanwege de wensen van de zogeheten upper-ten uit die tijd, die dit soort effecten wel kon waarderen. De Toccata uit de Suite Gothique (wie ken hem niet?) blijft altijd weer boeien, niet alleen door de thematiek, maar ook door de lastige verschillen in maatverdeling tussen de linker en rechterhand. Gewoon goed gespeeld! Ten slotte twee werken van de oud-leermeester van Moeke, Herman van Vliet. Een organist/componist met een eigen stijl. Zo ook bij de dubbelcanon over Psalm 27 (manuaal, pedaal en C.F) en de Fantasie over ‘Lof zij de Heer’. Spannende akkoorden en wendingen. Qua klankbeeld moest ik bij de begeleiding van de melodie in het tweede deel af en toe een de een beetje denken aan Max Reger. Het derde deel, de toccata, is gewoon een moeilijk maar o zo mooi stuk. Wat een pedaalwerk! Met deze CD heeft Jos Moeke een heel mooi visitekaartje afgegeven. Een verademing tussen de vele ram-maar-raak improvisaties van sommige populaire heren. Dus als je dat weer eens zat wordt – en dat gaat een keer gebeuren – en je bent niet in de gelegenheid om een concert te bezoeken, dan zet je deze CD op en heb je voor weinig geld een heerlijk uurtje. Jos Moeke heeft een muziekbundel uitgegeven met twee psalmbewerkingen. Psalm 121 en 146, die ook verkrijgbaar is in Klavar via deze site.